Büyük Kamışçın

Büyük Kamışçın, Avrupa'nın orta ve güney kesimlerinden Akdeniz havzası, Anadolu ve Kafkasya üzerinden Hazar çevresi ile Orta Asya'nın batısına kadar uzanan geniş bir üreme dağılımına sahip göçmen bir ötücüdür. Dağılımı uygun sazlıkların varlığına bağlı olduğundan yer yer parçalıdır. Uzun mesafeli göçmendir ve Batı Palearktik'te üreyen bireylerin büyük bölümü kışı Sahra'nın güneyindeki Afrika'da geçirir. İlkbaharda yeniden üreme alanlarına döner. Türkiye türün önemli üreme ve geçiş coğrafyası içindedir; uygun sulak alanlarda düzenli bir yaz ziyaretçisidir. Büyük göller, deltalar, nehirler ve sazlık kıyılar bulunan birçok bölgede yaz boyunca görülebilir. İlkbaharda gelen erkekler uygun sazlıklara yerleşerek güçlü ötüşleriyle alanlarını ilan eder.

Büyük Kamışçın, Avrupa ve Türkiye'de görülen Acrocephalus türleri arasında güçlü ve iri görünüşüyle dikkat çeker. Gövdesi uzun, başı iri ve hafif basık, gagası belirgin biçimde uzun, kalın ve güçlüdür. Üst taraf sıcak zeytin-kahverengi veya gri-kahverengi, alt taraf açık krem ve kirli beyaz tonlarındadır; böğürlerde daha sıcak kahverengimsi renk görülebilir. Boğaz genellikle açık renklidir. Göz üzerinde belirgin fakat çok keskin olmayan açık renkli bir kaş çizgisi bulunur. Erkek ve dişi dış görünüş bakımından birbirine çok benzer; genç bireyler daha sıcak ve sarımsı-kahverengi tonlar taşıyabilir. Saz Kamışçınına genel renkleriyle benzese de çok daha güçlü gövdesi, iri başı, kalın gagası ve ağır görünüşü ayrımda önemlidir. Ötüş sırasında sazın üst bölümüne veya açık bir dala çıkarak kolayca fark edilir. En karakteristik özelliklerinden biri son derece güçlü, kaba ve uzaktan duyulan ötüşüdür. Sert, gıcırtılı ve boğuk hecelerle daha melodik seslerin art arda tekrarlandığı ötüş, sakin havada oldukça uzak mesafeden işitilebilir. Üreme döneminde sesi, sık sazlıkta gizlenen kuşun yerini belirlemenin en kolay yoludur. Tehlike karşısında sert ve kısa alarm sesleri çıkarır.

Büyük Kamışçın üreme döneminde özellikle su içinde gelişen uzun, kalın ve sağlam kamışların oluşturduğu sazlıklara bağlıdır. Göller, göletler, nehir kıyıları, deltalar, bataklıklar, kanallar ve balık havuzlarının çevresindeki Phragmites toplulukları başlıca yaşam alanlarıdır. Sazlığın yalnız büyüklüğü değil, yapısı da önemlidir; açık suyla sınır oluşturan, güçlü ve uzun sapların bulunduğu sazlık kenarları özellikle tercih edilebilir. Türkiye'de Poyrazlar Gölü'nde yapılan çalışmalar, üremenin mayıs başında başladığını ve daha uzun sazların bulunduğu kesimlerde yuva yoğunluğunun arttığını göstermiştir. Yuva dişi tarafından, çoğunlukla su üzerindeki birkaç sağlam saz sapının arasına asılmış derin bir fincan biçiminde yapılır. Bitkisel lifler, kuru saz parçaları ve ince otlar sapların çevresine örülerek yuvanın sallanan sazlara sağlam biçimde tutunması sağlanır. Türde tek eşlilik yanında, uygun ve kaliteli bölgelerde bir erkeğin birden fazla dişiyle eşleştiği üreme sistemi de görülebilir. Guguk tarafından yuva parazitliğine uğrayabilir. Su seviyesindeki büyük değişimler, sazlıkların üreme döneminde kesilmesi veya yakılması ve sulak alanların kurutulması üreme başarısını azaltabilir. Göç ve Afrika'daki kışlama döneminde sazlıkların yanında çalılıklar, sulak alan kenarları ve benzeri yoğun bitki örtülerinden de yararlanabilir.

Büyük Kamışçın esas olarak böcekler ve diğer küçük hayvanlarla beslenir. Kınkanatlılar, sinekler, çekirgeler, kelebek ve güveler ile bunların larvaları, yusufçuklar ve örümcekler önemli avları arasındadır. Avını saz yaprakları ve sapları üzerinde araştırır, bitki örtüsünün arasından toplar veya kısa uçuşlarla havada yakalar. Zaman zaman su yüzeyine yakın bölgelerde beslenir ve küçük sucul canlılardan da yararlanır. Yavruların beslenmesinde yumuşak gövdeli böcekler ve larvalar önemli yer tutar. Yaz sonu ve göç döneminde uygun olduğunda küçük meyveler gibi bitkisel besinler de diyete sınırlı ölçüde katılabilir.