Gribaşlı kızkuşu

Gribaşlı Kızkuşu, Doğu Asya'ya özgü, büyük ölçüde göçmen bir kızkuşudur. Üreme alanları Rusya'nın Uzak Doğu kesimleri, kuzeydoğu ve doğu Çin ile Japonya'yı kapsar; Japonya'nın bazı bölgelerinde yerleşik veya kısa mesafeli hareket eden topluluklar da bulunur. Üreme sonrasında kuzeydeki kuşlar güneye iner ve kışı güney Çin, Kore Yarımadası'nın güneyi, Tayvan ve Güneydoğu Asya'nın çeşitli bölgelerinde geçirir. Göç sırasında nehir vadileri, göller, pirinç tarlaları ve diğer açık sulak alanlar boyunca hareket eder. Ana dağılım alanı Türkiye'nin çok doğusunda bulunduğundan Türkiye'de düzenli bir göçmen değildir. Batı Palearktik'te son derece nadir görülen doğu kökenli bir ziyaretçi niteliğindedir ve Türkiye'deki gözlemler olağan dışı kayıtlar olarak değerlendirilir. Normal yayılışından batıya sapan bireyler açık sulak alanlarda ve tarımsal düzlüklerde ortaya çıkabilir. Göçmen topluluklar kışlama bölgelerinde ve göç molalarında sürüler oluşturabilirken üreme döneminde çiftler daha belirgin biçimde alan savunur.

Gribaşlı Kızkuşu iri, uzun bacaklı ve oldukça dik duruşlu bir kızkuşudur. Erişkinin başı ve boynu belirgin gri, sırtı ve kanat üstleri kahverengidir. Göğsün alt kısmında koyu renkli belirgin bir bant bulunur; bunun hemen altında dar beyaz bir alan yer alır ve karın daha geride beyaz görünür. Kuyruk altı beyazdır. Gaga sarımsı tabanlı ve siyah uçlu, gözler kırmızımsı-kahverengi, bacaklar ise dikkat çekici biçimde parlak sarıdır. Başında Tepeli Kızkuşu'ndaki gibi bir tepe bulunmaz. Erkek ve dişi genel görünüş bakımından birbirine çok benzer; cinsiyetleri arazide ayırmak güçtür. Genç bireylerin başı erişkinlerdeki temiz gri görünüşten daha kahverengidir, göğüs deseni daha belirsizdir ve üst taraf tüylerinin açık kenarları hafif pullu bir görünüm yaratır. Uçuşta siyah, beyaz ve kahverenginin oluşturduğu güçlü kanat deseni belirginleşir; beyaz kuyruk üzerinde geniş koyu uç bandı görülür. Yerde uzun bacaklarının üzerinde dik durur, ardından kısa koşular yaparak beslenir. Özellikle gri başı, sarı bacakları, kahverengi sırtı ve koyu göğüs bandının birlikte görülmesi türün tanımlanmasında karakteristiktir. Tehlike sırasında güçlü ve sesli uçuşlarla davetsiz misafirlere karşı koyabilir.

Gribaşlı Kızkuşu açık, düz ve nemli alanlarla yakın ilişkilidir. Doğal olarak nehir kıyıları, göl çevreleri, bataklık kenarları, nemli çayırlar ve taşkın düzlüklerini kullanırken tarımsal arazilere de başarılı biçimde uyum sağlamıştır. Özellikle Japonya'da pirinç tarlaları önemli üreme ve beslenme alanlarıdır. Kısa bitki örtüsüne sahip, görüş alanı açık ve tamamen su altında olmayan yüzeyler beslenme açısından tercih edilir. Nadasa bırakılmış, sürülmüş veya yeni bitkilenmeye başlamış tarlalardan da yararlanabilir. Yuvasını yerde, çoğunlukla açık tarla yüzeyinde, tarla setlerinde veya kısa bitkilerin arasındaki sığ bir çukura yapar. Bazı bölgelerde çiftler birbirine yakın yuvalayarak gevşek topluluklar oluşturabilir. Erişkinler yuva ve yavruları kargalar ve yırtıcı kuşlar gibi tehditlere karşı aktif biçimde savunur; yakın çiftler savunmaya birlikte katılabilir. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yürüyerek beslenmeye başlar. Tarım alanlarında yuvalama, sürme ve tarlaların su altında bırakılması gibi işlemler nedeniyle risk taşır. Üreme dışı dönemde sulak tarım alanları, nehir kıyıları, göl çevreleri, çamurluklar ve açık nemli düzlüklerde daha toplu halde görülebilir.

Gribaşlı Kızkuşu ağırlıklı olarak yerde yaşayan küçük omurgasızlarla beslenir. Böcekler ve larvaları, solucanlar, örümcekler, küçük yumuşakçalar ve tarla ile sulak alan yüzeyinde bulunan diğer omurgasızlar temel besinleri arasındadır. Pirinç tarlalarında özellikle kısa bitkili, açık görüş sağlayan ve tamamen su altında bulunmayan bölümleri tercih ettiği gözlenmiştir. Besinini büyük ölçüde görerek bulur. Açık zeminde yürür veya kısa bir mesafe koşar, aniden durarak yüzeyi inceler ve fark ettiği avı hızlı bir gaga hareketiyle toplar. Yumuşak ve nemli toprak, yüzeye çıkan omurgasızlara ulaşmasını kolaylaştırır. Tarımsal faaliyet sonrasında açılan çıplak toprak alanları da beslenme fırsatı sağlayabilir. Mevsime ve bulunduğu habitatın koşullarına bağlı olarak kullandığı avların oranı değişebilir.