Benekli Suyelvesi

Benekli Suyelvesi, Avrupa'nın büyük bölümünden Batı ve Orta Asya'ya kadar uzanan geniş bir bölgede üreyen göçmen bir su kuşudur. Yayılışı kesintili olup uygun bataklık ve sığ sulak alanların bulunduğu bölgelerde yoğunlaşır. Kuzey ve Doğu Avrupa ile Rusya önemli üreme alanlarını oluşturur. Türkiye hem üreme hem de göç dönemlerinde türün görülebildiği ülkeler arasındadır. Son derece gizlenerek yaşadığı için bulunduğu sulak alanlarda bile gözden kaçabilir ve varlığı çoğu zaman karakteristik sesiyle anlaşılır. Avrupa ve Batı Asya'daki popülasyonların büyük bölümü sonbaharda güneye göç ederek kışı Afrika'da geçirir. İlkbaharda yeniden kuzeye döner. Göç sırasında üreme habitatlarından daha çeşitli sulak alanlarda görülebilir. Su seviyesindeki değişimler dağılımını önemli ölçüde etkiler; uygun sığlıkların oluştuğu alanlara kısa sürede yerleşebilirken kuruyan veya yoğun çalılığa dönüşen bölgeleri terk edebilir.

Sığırcık büyüklüğünde, küçük ve kompakt yapılı bir suyelvesidir. Ağırlığı yaklaşık 90 gramdır. Gövdenin üst tarafı zeytin-kahverengi, göğüs ve boyun daha gri tonlardadır. Vücudun büyük bölümüne dağılmış küçük beyaz benekler türün en karakteristik özelliğidir. Yanlarda koyu ve açık çizgiler bulunur. Gaga kısa, düz ve sarımsı renkte olup tabanı üreme döneminde daha belirgin turuncu-kırmızı ton gösterebilir. Bacaklar yeşilimsi veya sarımsı renktedir. Erkek ve dişi genel görünüş bakımından birbirine benzer. Genç bireyler daha kahverengi ve daha az belirgin desenlidir. Uzun parmakları yumuşak çamur ve su bitkileri üzerinde hareket etmesini kolaylaştırır. Genellikle yoğun bitki örtüsünün içerisinde yürüyerek ilerlediğinden açıkta uzun süre görülmez. Tehlike hissettiğinde uçmak yerine çoğunlukla bitkilerin arasına çekilir. Üreme dönemindeki erkeğin tekrarlanan, ıslığı andıran sesi özellikle gece saatlerinde uzak mesafelerden duyulabilir.

Benekli Suyelvesi sığ tatlı su bataklıklarına ve yoğun fakat çok yüksek olmayan sulak alan bitki örtüsüne bağlıdır. Sazlıkların kenarları, taşkın çayırları, bataklıklar, göl kıyıları ve su altında kalmış otlaklar başlıca habitatlarıdır. Çok derin açık sulardan ve tamamen kapanmış yoğun çalılıklardan kaçınır; sığ su, çamurlu açıklıklar ve bitki örtüsünün mozaik biçimde bir arada bulunduğu alanları tercih eder. Beslenebilmesi için bitkiler arasında küçük açık su yüzeylerinin ve nemli çamur alanlarının bulunması önemlidir. Yuvasını çoğunlukla yoğun su bitkilerinin arasında, zemine veya su seviyesinin hemen üzerine kurar. Tipik olarak 10–12 yumurta bırakabilir ve kuluçkaya erkek ile dişi birlikte katılır. Yumurtadan çıkan yavrular gelişmiş durumdadır ve kısa süre içinde ebeveynleriyle birlikte hareket etmeye başlar. Göç sırasında daha küçük bataklıklar ve geçici su birikintileri de kullanılabilir.

Benekli Suyelvesi hem hayvansal hem de bitkisel besinlerden yararlanır. Böcekler ve larvaları, küçük sucul omurgasızlar, solucanlar, salyangozlar ve diğer küçük canlılar beslenmesinin önemli bölümünü oluşturur. Bunların yanında su ve bataklık bitkilerinin tohumlarını, yumuşak bitkisel parçalarını ve su yüzeyinde bulunan çeşitli bitkisel materyalleri de tüketir. Besinini çoğunlukla sığ suda, çamurlu kıyılarda ve yoğun bitkilerin arasında yürüyerek arar. Kısa gagasıyla çamur yüzeyinden küçük canlıları toplar veya su yüzeyindeki böcek ve tohumları alır. Özellikle sabahın erken saatlerinde ve akşam karanlığına yakın dönemlerde daha aktif olabilir. Yoğun bitki örtüsünün sağladığı güvenlik sayesinde beslenirken açık alana fazla çıkmadan uzun süre hareket edebilir. Su seviyesinin birkaç santimetre olduğu, çamur yüzeyinin ve bitki artıklarının erişilebilir kaldığı bölgeler en verimli beslenme alanlarıdır. Bu nedenle sulak alanların tamamen kuruması kadar aşırı derinleşmesi de türün kullanabileceği beslenme habitatını azaltabilir.