Küçük gümüş martı

Küçük Gümüş Martı, Avrupa'nın kuzeyi ve kuzeydoğusundan İskandinavya, Britanya Adaları ve Baltık çevresi boyunca Rusya'nın geniş kesimlerine uzanan bir üreme dağılımına sahiptir. Kıyılarda olduğu kadar iç bölgelerdeki göl ve nehir sistemlerinde de ürer. Kuzey ve doğu popülasyonlarının önemli bölümü göçmendir; sonbaharda güneye ve batıya yönelerek Batı Avrupa kıyıları, Kuzey Denizi, Atlantik kıyıları, Akdeniz, Karadeniz ve çevresindeki daha ılıman bölgelerde kışlar. Daha ılıman bölgelerdeki bazı kuşlar ise yerleşik veya kısa mesafeli hareketlidir. Türkiye esas olarak kışlama ve geçiş alanıdır. Sonbahardan ilkbahar başına kadar özellikle Karadeniz, Marmara ve diğer kıyılarda; limanlar, haliçler, göller, barajlar ve büyük akarsu çevrelerinde görülebilir. İç kesimlerde de uygun sulak alanlar ve tarım arazilerinde ortaya çıkabilir. İlkbaharda kuzeydeki üreme bölgelerine dönüşle sayıları azalır.

Küçük Gümüş Martı, zarif yapılı, yuvarlak başlı ve görece ince gagalı orta büyüklükte bir martıdır. Erişkinde baş, boyun ve alt taraf beyaz; sırt ve kanat üstleri düzgün orta gri renktedir. Kanat uçları siyah ve üzerlerinde belirgin beyaz lekeler bulunur. Gaga genellikle yeşilimsi-sarı veya sarımsı, bacaklar da benzer biçimde sarı-yeşil tonlardadır; Gümüş Martı'nın erişkinlerindeki belirgin kırmızı gaga lekesi bulunmaz. Göz çoğunlukla koyu görünür ve bu özellik yüze yumuşak bir ifade verir. Kış giysisinde baş, ense ve boynun yanlarında gri-kahverengi ince çizgilenmeler oluşur. Genç bireyler kahverengimsi-gri ve alacalıdır; kuyruk ucunda geniş koyu bant, kanatlarda koyu desen ve daha koyu gaga dikkat çeker. Yaş ilerledikçe sırt griye döner ve erişkin kanat deseni kademeli biçimde gelişir. Gümüş Martı'dan daha küçük, daha ince gagalı, daha yuvarlak başlı ve daha narin görünür. Karabaş Martı'dan ise daha güçlü gövdesi, gri sırtı ve farklı kanat deseniyle ayrılır. Uçuşu çevik ve dengelidir; kanat vuruşları büyük Larus türlerine göre daha hafif görünür. Adındaki İngilizce “Mew” ifadesine uygun olarak çağrıları ince, tiz ve miyavlamayı andıran bir karakter taşıyabilir.

Küçük Gümüş Martı hem deniz kıyılarına hem de iç sulak alanlara başarıyla uyum sağlayabilen bir türdür. Üreme döneminde kayalık veya kumlu kıyılar, adacıklar, haliçler, göl kıyıları, nehir adaları, bataklıklar, turbalıklar ve açık kırsal alanların yakınındaki sulak habitatlar kullanılabilir. Bazı popülasyonlar kıyıdan oldukça uzakta ürer. Yuvalar çoğunlukla yerde, bitki örtüsünün seyrek olduğu kuru ve görüşü açık noktalarda kurulur; ot, yosun, ince dallar ve çevrede bulunan bitkisel malzemelerle döşenen sığ bir çanak biçimindedir. Küçük koloniler oluşturabildiği gibi tek çiftler halinde de yuvalayabilir. Bataklık alanlarda bitkiler üzerinde yükseltilmiş yuvalar, bazı bölgelerde ağaç kütükleri veya alçak ağaçlar da kullanılabilir. İnsan yapımı çevrelere uyumu sayesinde çakıllı düz çatılarda üreyen topluluklar da oluşmuştur. Kışın habitat seçimi daha geniştir; kıyılar, limanlar, nehir ağızları, göller, rezervuarlar, çamur düzlükleri, tarlalar ve kent çevresindeki açık alanlardan yararlanır. Tarım arazilerinde özellikle toprağın açıkta kaldığı ve omurgasızlara kolay ulaşılabilen alanları tercih edebilir. Dinlenirken kıyılarda, kum adalarında, iskelelerde veya diğer martılarla ortak tüneklerde topluluklar oluşturur.

Küçük Gümüş Martı fırsatçı ve oldukça esnek beslenen bir hepçildir. Kıyılarda küçük balıklar, kabuklular, yumuşakçalar ve diğer deniz omurgasızlarını; iç kesimlerde solucanlar, kınkanatlılar ve başka böcekleri tüketir. Tarlalarda sürülen veya bitki örtüsü seyrek alanlarda yerde yürüyerek omurgasız araması yaygındır. Su yüzeyindeki besini alabilir ve kısa dalışlarla av yakalayabilir. Leş, balıkçılık artıkları, tohumlar ve meyvelerden de yararlanır. Besin tercihi yaşadığı bölge ve mevsime göre belirgin biçimde değişir; kıyı kolonilerinde deniz kökenli avlar öne çıkarken bazı iç ve kentsel kolonilerde karasal besinler baskın hale gelebilir.