Benekli düdükçün

Benekli Düdükçün, Kuzey Amerika'nın en geniş yayılışlı üreyen kıyı kuşlarından biridir. Alaska ve Kanada'nın büyük bölümünden Amerika Birleşik Devletleri'nin geniş kesimlerine kadar göl, nehir ve akarsu kıyılarında ürer. Kuzeydeki popülasyonlar göçmendir; yaz sonunda güneye hareket ederek ABD'nin güney kıyıları, Meksika, Karayipler, Orta Amerika ve Güney Amerika boyunca kışlama alanlarına ulaşır. Bazı bireyler Güney Amerika'nın oldukça güneyine kadar inerken daha ılıman Kuzey Amerika kıyılarında yıl boyunca kalan kuşlar da vardır. Avrupa ve Batı Palearktik'te doğal yayılış alanından uzaklaşmış nadir bir Amerika kökenli ziyaretçidir. Türkiye de normal göç güzergâhının çok dışında kalır ve ülkede son derece nadir görülür. Bu nedenle Türkiye'deki bir gözlemde özellikle yakın akrabası Düdükçün ile dikkatli karşılaştırma yapılması gerekir. Göç sırasında tatlı su kıyılarının yanı sıra deniz kıyıları ve haliçlerde de görülebilir.

Benekli Düdükçün, kısa bacaklı, nispeten uzun kuyruklu ve yatay duruşlu küçük bir kıyı kuşudur. Üreme giysisindeki erişkin kolay tanınır: sırt ve kanat üstleri kahverengi, alt taraf beyazdır ve göğüsten karına kadar uzanan belirgin yuvarlak siyah beneklerle kaplıdır. Gaga düz ve ince, üreme döneminde tabanı turuncumsu, uç kısmı koyudur. Göz çevresinde ince açık halka bulunur. Üreme dışı dönemde siyah benekler tamamen kaybolur; göğüs yanlarında kahverengimsi alanlar görülürken orta bölüm beyaz kalır. Bu giyside Düdükçün'e oldukça benzer. Benekli Düdükçün'de göz çizgisi daha belirgin, bacaklar daha sarımsı ve kanat üzerindeki açık şerit uçuşta genellikle daha güçlü görünür. En karakteristik davranışı yerde dururken bile arka gövdesini ve kuyruğunu sürekli yukarı-aşağı sallamasıdır. Yürürken de devam eden bu hareket türün fark edilmesini kolaylaştırır. Uçuşu genellikle su yüzeyine yakın, hızlı ve kesik kanat vuruşlarıyla kısa süzülmelerin birbirini izlemesi şeklindedir. Erkek ve dişi tüy görünüşü bakımından benzerdir; dişi genellikle daha iri ve üreme davranışlarında daha baskındır.

Benekli Düdükçün yaşamının büyük bölümünde su kenarlarıyla ilişkilidir ancak çok farklı kıyı tiplerini kullanabilir. Üreme döneminde göller, göletler, nehirler, akarsular ve rezervuarların kıyılarında; açık veya ormanlık bölgelerde yaşayabilir. Özellikle taşlı veya çakıllı kıyılar sık kullanılır. Uygun bir üreme alanında beslenebileceği kıyı şeridinin yanında yuva için yarı açık zemin ve yavruların saklanabileceği daha yoğun bitki örtüsünün bulunması avantaj sağlar. Yuva çoğunlukla suya yakın yerde, otlar veya alçak bitkiler arasında oluşturulan sığ bir çukurdur. Türün üreme sistemi dikkat çekicidir; dişi birden fazla erkekle eşleşebilir ve farklı erkeklere ait kuluçkalar oluşturabilir. Kuluçkanın ve yavru bakımının büyük bölümünü erkek üstlenir. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yürüyebilir ve kendi besinlerini toplamaya başlar. Göç ve kış dönemlerinde nehir kıyıları, göller, bataklıklar, haliçler, mangrovlar, kumsallar, dalgakıranlar ve kayalık deniz kıyıları kullanılır. Genellikle büyük sürüler yerine tek başına veya birkaç bireylik gruplar halinde görülür.

Benekli Düdükçün ağırlıklı olarak küçük hayvansal besinlerle beslenir. Sinekler ve larvaları, böcekler, çekirgeler, solucanlar, küçük yumuşakçalar ve kabuklular diyetinde önemli yer tutar; küçük balıkları da yakalayabilir. Kıyı boyunca yürürken yüzeyde gördüğü avları toplar, sığ suya uzanır veya kısa hamlelerle hareketli böcekleri yakalar. Bazen uçan böcekleri havada kapabilir. Beslenirken karakteristik kuyruk ve arka gövde sallama hareketini sürdürmesi tipiktir. Taşların, sürüklenmiş odunların ve kıyı bitkilerinin çevresini araştırır; açık çamurluklarda kısa koşularla av peşinden gidebilir. Kullandığı besinler mevsime ve tatlı su, haliç ya da deniz kıyısı gibi bulunduğu habitatın sunduğu avlara göre değişir.