İshakkuşu

İshakkuşu, Avrupa'nın güneyinden Orta Asya'ya kadar uzanan sıcak ve ılıman kuşakta geniş fakat yer yer parçalı bir dağılıma sahiptir. İber Yarımadası ve Akdeniz çevresinden Balkanlar, Türkiye, Kafkasya ve Orta Doğu üzerinden Orta Asya'ya kadar ürer. Avrupa ve Batı Asya'daki popülasyonların büyük bölümü göçmendir; sonbaharda güneye hareket ederek kışı çoğunlukla Sahra altı Afrika'da geçirir ve ilkbaharda yeniden üreme alanlarına döner. Akdeniz'in bazı sıcak kesimlerinde daha kısa mesafeli hareketler görülebilir. Türkiye türün önemli üreme alanlarından biridir. İlkbaharda ülkeye gelen kuşlar özellikle batı, güney, iç ve güneydoğu bölgelerde uygun habitatlara yerleşir; sonbaharda büyük bölümü Afrika'ya göç eder. Gündüzleri gizlendiği için varlığı çoğu zaman fark edilmez ve dağılımı yalnız gözlemlere bakıldığında olduğundan daha seyrek görünebilir. İlkbahar ve yaz gecelerinde tekrarlanan karakteristik sesi, türün bulunduğu alanların belirlenmesinde en güvenilir işaretlerden biridir.

İshakkuşu küçük, ince yapılı ve son derece iyi kamufle olan bir baykuştur. Tüyleri gri, kahverengi ve kızılımsı tonların oluşturduğu karmaşık çizgi ve beneklerle kaplıdır. Bu desen ağaç kabuğunu güçlü biçimde taklit eder; gündüz bir dala dik biçimde yaslanan kuşu fark etmek oldukça güçtür. Başında iki küçük kulak püskülü bulunur ancak bunlar her zaman dik değildir; kuş rahatken veya uyurken başın biçimi daha yuvarlak görünebilir. Gözleri parlak sarıdır ve koyu renkli yüz çevresinde belirginleşir. Yüz diski büyük baykuşlardaki kadar belirgin değildir. Gaga küçük ve koyu, ayaklar güçlü ve pençelidir. Kanatlar nispeten uzun ve sivridir; bu yapı uzun mesafeli göçe uygun, hızlı ve çevik bir uçuş sağlar. Uçarken küçük bir doğanı veya iri bir gece kelebeğini andırabilecek kadar hafif görünebilir. Erkek ve dişi tüy deseni bakımından birbirine çok benzer. Gri ve kızılımsı renk ağırlığı bireyler arasında değişebilir. Gençler erişkinlere benzer ancak desenleri daha yumuşak ve ince görünebilir. Türkiye'deki diğer baykuşlardan küçük yapısı, sarı gözleri, kulak püskülleri ve ince uzun siluetiyle ayrılır. En karakteristik özelliği ise geceleri uzun süre aynı aralıklarla tekrarladığı tek heceli, yumuşak ve ıslığı andıran çağrısıdır.

İshakkuşu tamamen kapalı ormanlardan çok, yaşlı ağaçlarla açık alanların yan yana bulunduğu sıcak ve seyrek ağaçlı habitatları tercih eder. Açık meşelikler, zeytinlikler, meyve bahçeleri, bağlar, tarım alanlarının kenarları, ağaç sıraları, dere boyları, parklar, büyük bahçeler ve köy çevreleri tipik yaşam alanlarıdır. Yerleşimlere yakın yaşayabilir ve uygun oyuklar bulunduğunda insan faaliyetlerine belirli ölçüde uyum sağlar. Beslenmek için açık veya kısa bitkili alanlara, gündüz saklanmak ve üremek için ise yaşlı ağaçlara ihtiyaç duyar. Gündüz saatlerini çoğunlukla yoğun yapraklar arasında veya gövdeye yakın bir dal üzerinde hareketsiz geçirir. Kendi yuvasını yapmaz; doğal ağaç kovukları, eski ağaçkakan delikleri ve uygun yapılardaki boşlukları kullanır. Yuva kutularını da kabul edebilir. Üreme döneminde aynı uygun alanlara yıllar boyunca dönülebilir. Geceleri avlanmak üzere tarlalara, çayırlara, yol kenarlarına ve seyrek ağaçlı açıklıklara çıkar; sokak lambalarının çevresinde biriken iri böceklerden de yararlanabilir.

İshakkuşunun beslenmesinin büyük bölümünü böcekler ve diğer omurgasızlar oluşturur. Büyük gece kelebekleri, çekirgeler, cırcır böcekleri, ağustos böcekleri ve çeşitli kınkanatlılar temel avları arasındadır. Ayrıca örümcekler ve başka iri eklembacaklıları da yakalar. Uygun fırsatlarda küçük kertenkeleler, kurbağalar, küçük kuşlar ve kemirgenler gibi omurgalı avları da tüketebilir ancak bunlar diyetin daha küçük bölümünü oluşturur. Avlanmaya genellikle alacakaranlıkta başlar. Bir dal, direk veya benzeri tünekten çevresini izleyerek yerdeki ava kısa bir uçuşla iner ya da uçan böcekleri havada yakalar. Böceklerin bol olduğu sıcak gecelerde oldukça hareketlidir. Üreme döneminde yavruların beslenmesi için gece boyunca sık aralıklarla yuvaya av taşıyabilir.