Karakanatlı Bataklıkkırlangıcı

Karakanatlı Bataklıkkırlangıcı, Avrasya bozkır kuşağına özgü, bütün popülasyonu uzun mesafeli göç yapan bir kıyı kuşudur. Ana üreme alanları güney Rusya ile Kazakistan'da yoğunlaşır; Ukrayna, Romanya, Macaristan, Ermenistan ve Azerbaycan gibi çevre ülkelerde daha küçük ve düzensiz koloniler bulunabilir. Yaz sonunda koloniler dağıldığında kuşlar ağustos-eylül döneminde güneye yönelir, Orta Doğu ve Arap Yarımadası üzerinden Afrika'ya geçer. Kışlama alanlarının büyük bölümü güney ve güneybatı Afrika'dadır. Kışın yağışlara ve böcek bolluğuna bağlı olarak oldukça hareketli ve göçebe davranabilir, uygun alanlarda çok büyük sürüler oluşturabilir. Türkiye ana üreme kuşağının güneybatısında ve Afrika'ya uzanan göç güzergâhı üzerinde yer alır. Ülkede seyrek ve düzensiz bir geçiş kuşudur; açık sulak alanlar ve çevresindeki kısa otlu düzlüklerde Bataklıkkırlangıcı sürüleri arasında görülme olasılığı vardır.

Karakanatlı Bataklıkkırlangıcı uzun ve sivri kanatları, çatallı kuyruğu, kısa gagası ve yerde hareket etmeye uygun bacaklarıyla hem kıyı kuşlarını hem de kırlangıçları hatırlatan zarif bir türdür. Erişkinin başı ve üst tarafı koyu zeytin-kahverengi, göğsü sıcak kahverengimsi, karnı ve kuyruk sokumu beyazdır. Boğaz açık krem-devetüyü rengindedir ve üreme giysisinde ince koyu bir hatla çevrelenir. Gaga koyu renkli olup tabanında sınırlı kırmızılık görülebilir; bacaklar koyudur. En önemli teşhis özelliği kanat altının bütünüyle çok koyu, siyaha yakın görünmesidir. Bataklıkkırlangıcında kanat altı kestane tonluyken bu türde gerçek anlamda koyudur. Ayrıca üst kanadın arka kenarında Bataklıkkırlangıcındaki belirgin açık çizgi bulunmaz; kuyruk ortalama daha kısa, bacaklar biraz daha uzun görünür. Ancak ışık koşulları kestane kanat altını siyah gösterebildiğinden tek bir özelliğe dayanmak güvenli değildir. Gençlerde üst taraf tüylerinin açık kenarları pullu bir görünüm oluşturur; boğaz deseni daha belirsiz, gaga tamamen koyu olabilir. Uçuşu hızlı ve son derece çeviktir; havadaki böcekleri yakalarken ani dönüşler, yükselişler ve süzülmeler yapar.

Üreme döneminde geniş Avrasya bozkırlarının kısa bitkili, açık ve çoğunlukla suya yakın kesimlerini kullanır. Otlatılmış meralar, tuzcul düzlükler, kısa otlu step, kuruyan göl kenarları, seyrek bitkili çamurluklar ve zaman zaman nadas ya da sürülmüş tarım arazileri koloniler için uygun olabilir. Yoğun ve yüksek bitki örtüsünden kaçınması belirgin bir habitat özelliğidir. Büyük otçulların düzenli otlatması bitki örtüsünü kısa tutarak uygun yuvalama zemini oluşturabilir; buna karşılık otlatmanın tamamen ortadan kalkması ve bitkilerin sıklaşıp yükselmesi habitat kalitesini azaltabilir. Yuva açık zemindeki sığ bir çukurdur ve az bitkisel malzeme içerir. Koloniler gevşek yapılıdır; yuvalar birbirinden belirli mesafelerde bulunur. Açık zeminde üremek yumurta ve yavruları kötü hava, kargagiller, tilkiler ve diğer yırtıcılara karşı savunmasız bırakır. Aşırı hayvan yoğunluğu ise yuvaların çiğnenmesine yol açabilir. Göçte sulak alan kenarları, taşkın düzlükleri, kısa otlu meralar ve tarım alanlarında beslenir. Afrika'daki kışlama döneminde savanlar ve mevsimsel olarak ıslanan otlaklar önemlidir; yağışların ardından çekirge, termit ve diğer böceklerin topluca ortaya çıktığı alanlara hızla yönelebilir.

Karakanatlı Bataklıkkırlangıcı neredeyse tamamen böcekçildir. Çekirgeler, cırcır böcekleri, kınkanatlılar, karıncalar, sinekler ve özellikle toplu uçuş yapan kanatlı termitler başlıca besinleri arasındadır. Avlanmanın önemli bölümü havada gerçekleşir; açık arazi veya su üzerinde alçaktan uçarak böcekleri çevik manevralarla yakalar. Yerde de avlanır; kısa koşularla ilerleyerek otların ve çıplak zeminin üzerindeki böcekleri toplar. Üreme döneminde koloni çevresindeki kısa otlu ve çıplak alanlar önemli beslenme sahalarıdır. Afrika'da yağışlarla ortaya çıkan büyük böcek yoğunluklarını takip etmesi, kışlama dönemindeki hareketlerinin başlıca nedenlerinden biridir.