Küçük Flamingo

Küçük Flamingo, başlıca Afrika ile Güney Asya’nın bazı kesimlerinde yaşayan ve dünyanın en kalabalık flamingo türü olan geniş yayılışlı bir su kuşudur. En büyük popülasyonları Doğu Afrika’daki Büyük Rift Vadisi’nin alkali ve tuzlu göllerinde bulunur. Kenya ve Tanzanya başta olmak üzere Etiyopya, Namibya, Botsvana ve Güney Afrika önemli yaşam alanlarına sahiptir. Batı Afrika’da daha küçük topluluklar görülür. Asya’daki temel yayılışı Pakistan ve Hindistan’ın kuzeybatısındaki tuzlu sulak alanlarda yoğunlaşır. Düzenli ve uzun mesafeli klasik bir göçten çok, yağışlara, su seviyelerine ve besin miktarındaki değişimlere bağlı geniş çaplı hareketler gerçekleştirir. Uygun koşullar oluştuğunda yüzlerce kilometre uzaktaki sulak alanlara hızla geçebilir. Türkiye doğal yayılış alanının kuzeyinde kalır ve tür ülkemizde son derece nadir bir ziyaretçidir. Türkiye’deki gözlemler çoğunlukla flamingo topluluklarının bulunduğu geniş tuzlu veya alkali sulak alanlarda ortaya çıkan tek bireyler ya da çok küçük gruplarla ilişkilidir.

Flamingonun daha küçük, ince ve koyu renkli akrabasıdır. Yaklaşık 80–90 cm boya ve 90–105 cm kanat açıklığına ulaşır. Uzun bacakları, uzun ve kıvrımlı boynu ile aşağı doğru keskin biçimde bükülen özel gagası tipik flamingo görünümünü oluşturur. Erişkinlerin tüyleri beyazımsı pembeden canlı pembeye kadar değişebilir; kanat örtülerindeki pembe tonlar belirgindir. Uçuş sırasında siyah uçuş telekleri pembe-kırmızı kanat örtüleriyle güçlü bir kontrast oluşturur. Gaga, Büyük Flamingo’ya göre daha koyu görünür ve erişkinlerde büyük ölçüde koyu kırmızımsı-siyah veya siyaha yakın renktedir. Gözler kırmızımsı, bacaklar pembe-kırmızı tonlarındadır. Büyük Flamingo’dan belirgin biçimde daha küçük ve daha kısa boyunludur; başı ve gagası da oransal olarak daha kompakt görünür. Genç bireyler pembe değildir; gri-kahverengi tüyleri ve daha koyu bacakları vardır. Erişkin görünümüne ulaşırken tüyleri aşamalı biçimde açılır ve pembeleşir. Uçuşta boynunu tamamen ileri, uzun bacaklarını ise geriye uzatır. Sürüler çoğunlukla uzun çizgiler veya düzensiz sıralar halinde uçar. Çok sosyal bir türdür ve uygun alanlarda olağanüstü büyük topluluklar oluşturabilir.

Küçük Flamingo özellikle sığ, tuzlu ve alkali göllere uyum sağlamıştır. Büyük Rift Vadisi’ndeki soda gölleri türün en karakteristik habitatıdır. Ayrıca tuz tavaları, kıyısal lagünler, tuzlalar ve geniş sığ sulak alanları kullanır. Beslenme alanlarının ortak özelliği, yüksek tuzluluk veya alkaliliğe dayanabilen mikroskobik organizmaların yoğun olmasıdır. Su seviyesindeki küçük değişimler bile besin miktarını etkileyebildiğinden kuşlar uygun göller arasında sık sık yer değiştirebilir. Üreme için geniş, açık, yırtıcılardan korunmuş ve çevresi sığ suyla çevrili çamur veya tuz adalarını tercih eder. Son derece büyük koloniler halinde ürer; uygun koşullarda aynı bölgede on binlerce çift yuvalanabilir. Yuva, çamurun yükseltilerek koni biçiminde şekillendirilmesiyle yapılır ve genellikle tek yumurta bırakılır. Üreme başarısı su seviyesi, besin bolluğu ve koloninin karasal yırtıcılardan korunmasına güçlü biçimde bağlıdır. Sulak alanların kuruması, su rejiminin değiştirilmesi, kirlilik ve yoğun insan faaliyetleri önemli tehditler oluşturur.

Küçük Flamingonun beslenmesi diğer flamingolardan daha özelleşmiştir. Diyetinin büyük bölümünü mikroskobik mavi-yeşil algler, özellikle siyanobakteriler oluşturur; küçük planktonik organizmalar ve çok küçük sucul canlılar da tüketilir. Beslenirken başını ters biçimde suya daldırır ve özel yapılı gagasını filtre olarak kullanır. Gaganın içindeki ince lameller, dilin ritmik hareketleriyle içeri alınan sudaki küçük besin parçacıklarını süzer. Genellikle sığ suda yavaşça yürüyerek beslenir ve yoğun besin bulunan alanlarda binlerce birey yan yana görülebilir. Tüylerindeki pembe ve kırmızı renklerin oluşmasında, tükettiği besinlerde bulunan karotenoid pigmentler önemli rol oynar.