Küçük Karabatak

Küçük Karabatak, Güneydoğu Avrupa'dan Balkanlar, Karadeniz çevresi ve Türkiye üzerinden Kafkasya, Hazar havzası, Orta Doğu ve Orta Asya'nın batısına kadar uzanan bölgede yaşayan küçük bir karabatak türüdür. Dağılımı büyük ölçüde geniş tatlı su sistemleri, deltalar ve sazlıklarla bağlantılıdır. Avrupa'da özellikle Tuna havzası ve Balkan sulak alanlarında önemli popülasyonları bulunur. Türkiye türün doğal yayılışının önemli bir bölümünde yer alır; göller, deltalar, nehirler, sazlıklar, balık havuzları ve diğer uygun sulak alanlarda görülebilir. Popülasyonların bir bölümü yerleşikken bazıları mevsimsel olarak kısa ve orta mesafeli hareketler yapar. Sert kış koşulları ve suların donması kuşların daha ılıman bölgelere yönelmesine neden olabilir. Üreme dönemi dışında daha hareketli ve sosyal hale gelir; uygun beslenme alanlarında topluluklar oluşturabilir ve diğer su kuşlarıyla aynı sulak alanları kullanabilir.

Karabatak ailesinin en küçük üyelerinden biridir. Yaklaşık 50–55 cm uzunluğunda, 80–90 cm kanat açıklığında ve çoğunlukla 600–870 gram ağırlığındadır. Gövdesi koyu kahverengi-siyaha yakın, başı daha kahverengimsi, gagası ise diğer birçok karabatağa göre kısa ve nispeten kalındır. Kuyruğu gövdesine oranla uzundur. Üreme döneminde erişkinlerin baş, boyun ve gövdelerinde küçük beyazımsı tüyler belirir; baş ve boyun çevresindeki çıplak deri daha koyu kızılımsı tonlar kazanabilir. Üreme dışı dönemde bu açık benekler büyük ölçüde kaybolur ve boğaz bölgesi daha soluk görünebilir. Erkek ve dişi birbirine çok benzer; belirgin bir eşeysel renk farklılığı yoktur. Genç kuşlar erişkinlerden daha açık kahverengidir ve alt taraflarında daha soluk bölgeler bulunabilir. Büyük Karabataktan çok daha küçük oluşu, kısa gagası, uzun kuyruğu ve kompakt görünümü tanımayı kolaylaştırır. Suda gövdesi oldukça alçakta durur; uçuşu hızlıdır ve düzenli kanat vuruşlarıyla ilerler.

Küçük Karabatak ağırlıklı olarak tatlı su ve acı su sulak alanlarında yaşar. Sazlıklarla çevrili sığ göller, nehir deltaları, yavaş akan nehirler, kanallar, taşkın alanları, bataklıklar, lagünler, baraj gölleri ve balık üretim havuzları başlıca habitatlarıdır. Beslenebileceği açık su ile dinlenme ve yuvalama sağlayan yoğun sazlık veya ağaçlık alanların bir arada bulunması özellikle elverişlidir. Deniz kıyılarında görülebilmesine rağmen büyük karabatak kadar açık denize bağlı değildir. Üreme döneminde çoğunlukla koloniler oluşturur ve balıkçıllar, kaşıkçılar veya diğer karabataklarla aynı koloniyi paylaşabilir. Yuvasını sazlıkların içine, çalılara veya suya yakın ağaçlara kurabilir. Dal, saz ve diğer bitkisel materyallerden yapılan yuvaya çoğunlukla birkaç yumurta bırakılır. Kolonilerin bulunduğu sakin ve yoğun bitki örtülü alanlar hem yırtıcılara karşı koruma sağlar hem de yavruların yakınında yeterli besin bulunmasını kolaylaştırır. Üreme dışında açık sularda beslenirken kıyıdaki ağaç, kazık ve dalları dinlenmek için sıkça kullanır.

Küçük Karabatağın beslenmesinin temelini küçük balıklar oluşturur; ayrıca kabuklular, kurbağalar ve çeşitli sucul omurgasızları da tüketebilir. Avlanırken su yüzeyinden dalar ve balıkları su altında aktif biçimde takip eder. Ayaklarını güçlü şekilde kullanarak ilerler, yönünü gövde ve kuyruğuyla değiştirir. Büyük karabataklara göre sığ, bitki örtüsü zengin sularda avlanmaya oldukça iyi uyum sağlamıştır. Tek başına beslenebildiği gibi uygun alanlarda birkaç birey birbirine yakın biçimde avlanabilir. Dalıştan sonra sık sık sudan çıkarak bir dal, kazık veya kıyıdaki uygun bir noktaya konar. Karabataklarda görülen kanatlarını iki yana açarak kurutma davranışı bu türde de gözlenir. Avın büyüklüğü ve türü yaşadığı sulak alana göre değişebilir; küçük tatlı su balıkları genellikle temel besindir. Balık havuzları ve yoğun balık bulunan yapay sulak alanlardan da yararlanabilmesi, insan tarafından değiştirilmiş su sistemlerine belirli ölçüde uyum sağlayabilmesini sağlar. Bununla birlikte beslenme, dinlenme ve güvenli koloni alanlarının aynı sulak alan sistemi içerisinde bulunması tür için önemli bir avantajdır.