Akyanaklı Arapbülbülü

Akyanaklı Arapbülbülü, Güneybatı Asya'da yayılış gösteren ve büyük ölçüde yerleşik yaşayan bir ötücüdür. Doğal dağılımı Irak'ın güneyi, İran, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın kuzeybatısına kadar uzanır; Arap Yarımadası çevresinde de çeşitli popülasyonları bulunur. İki alt türü tanımlanmıştır ve bunların dağılımları Basra Körfezi çevresi ile Güney Asya arasında farklılık gösterir. Uzun mesafeli düzenli bir göçmen değildir, ancak bazı popülasyonlarda mevsimsel ve yerel hareketler görülebilir. Özellikle kurak bölgelerde su ve besin kaynaklarının durumuna bağlı olarak kısa mesafelerde yer değiştirebilir. Çöl kuşağındaki nehir vadileri ve yerleşim çevresindeki yeşil alanlardan yararlanabilmesi, oldukça kurak coğrafyalarda yaşayabilmesini sağlar. İnsan tarafından değiştirilmiş habitatlara uyum yeteneği yüksektir ve uygun bitki örtüsünün bulunduğu kentlerde dahi başarılı popülasyonlar oluşturabilir.

Yaklaşık 18 cm uzunluğunda, orta büyüklükte ve kompakt yapılı bir arapbülbülüdür. Gövdesi genel olarak gri-kahverengi tonlardadır. Baş belirgin biçimde siyah olup kulağın bulunduğu bölgede büyük ve parlak beyaz bir leke taşır; türün İngilizce ve Türkçe adları bu karakteristik işaretten kaynaklanır. Kuyruk nispeten uzun ve koyu renklidir, kuyruk tüylerinin uçlarında belirgin beyazlık bulunur. Kuyruk altındaki parlak sarı bölge özellikle kuş arkadan veya uçuş sırasında görüldüğünde dikkat çeker. Gaga kısa ve koyu, bacaklar gri-kahverengidir. Erkek ve dişi dış görünüş bakımından birbirine çok benzer ve arazide cinsiyet ayrımı güçtür. Genç bireylerde baş daha gri ve erişkinlerin siyah-beyaz kontrastı daha zayıftır. Benzer türlerden özellikle siyah başı, geniş beyaz yanak lekesi, sarı kuyruk altı ve beyaz uçlu kuyruğuyla ayrılır. Genellikle çiftler veya küçük gruplar halinde görülür; üreme dönemi dışında zaman zaman daha büyük topluluklar oluşturabilir.

Akyanaklı Arapbülbülü çok farklı yarı açık habitatlardan yararlanabilir. Çalılıklar, seyrek ağaçlıklar, kuru vadiler, nehir kenarları, tarım arazileri, meyve bahçeleri ve mangrovlar doğal yaşam alanları arasındadır. Yarı çöl bölgelerinde de yaşayabilir ancak çoğunlukla ağaç ve çalıların bulunduğu alanlarla bağlantılıdır. İnsan yerleşimlerine karşı oldukça toleranslıdır; parklar, bahçeler, kent içindeki yeşil alanlar ve tarımsal yerleşimler uygun habitat sağlayabilir. Genellikle alçak ve orta yükseltilerde görülür ve yüksek dağ habitatlarından kaçınır. Yuvasını ağaç veya yoğun çalıların arasına kurar. İnce dallar, kuru otlar ve bitki lifleri kullanılarak hazırlanan yuva açık bir çanak biçimindedir. Genellikle 2–3 yumurta bırakır. Yavruların gelişme döneminde ebeveynler düzenli olarak besin taşır. Yerleşim alanlarına uyum sağlayabilmesi, doğal çalılıkların parçalandığı bölgelerde dahi yaşamını sürdürebilmesine yardımcı olur.

Beslenmesi ağırlıklı olarak meyvelerden oluşmakla birlikte oldukça çeşitlidir. Hünnap ve benzeri küçük meyveleri tüketir; bulunduğu bölgeye göre farklı ağaç ve çalıların meyvelerinden yararlanabilir. Çiçek nektarı da beslenmesinin bir parçasıdır ve özellikle kapari gibi bitkilerin çiçeklerini ziyaret edebilir. Meyvelerin yanında böcekler, kınkanatlılar, termitler ve diğer küçük omurgasızları tüketir. Böceklerin önemi özellikle üreme döneminde artar; büyüyen yavrulara protein bakımından zengin küçük böcekler ve larvalar taşınır. Besinini çoğunlukla ağaç ve çalıların üzerinde arar, ancak yerdeki bir böceği yakalamak için hızla aşağı inebilir. Uçan böcekleri kısa takip uçuşlarıyla havada yakalayabildiği de görülür. Meyveleri tüketirken tohumların çevreye taşınmasına katkıda bulunması nedeniyle yaşadığı habitatlarda bitkilerin yayılmasında da rol oynar. Meyve, nektar ve omurgasızları birlikte kullanabilen esnek beslenme biçimi, hem doğal yarı çöl habitatlarında hem de şehir bahçelerinde başarılı olmasının önemli nedenlerinden biridir.