Kumru

Kumru, doğal yayılış alanını son yüzyılda olağanüstü ölçüde genişletmiş türlerden biridir. Kökeni Güney Asya ve çevresine dayanan tür, 20. yüzyıl boyunca Balkanlar üzerinden Orta ve Batı Avrupa'ya hızla yayılmış, daha sonra Avrupa'nın büyük bölümünde yerleşik popülasyonlar oluşturmuştur. Günümüzde Avrupa, Orta Doğu ve Asya'nın geniş bir bölümünde yaygın olarak bulunur. İnsan eliyle taşındığı Kuzey Amerika'da da kısa sürede geniş alanlara yayılmıştır. Bu hızlı genişlemede insan yerleşimlerine kolay uyum sağlaması, yıl içinde birden fazla kez üreyebilmesi ve insan kaynaklı besinlerden yararlanabilmesi önemli rol oynar. Çoğu popülasyonu yerleşiktir; uzun mesafeli düzenli bir göç gerçekleştirmez, ancak özellikle genç bireylerde üreme alanından çevre bölgelere belirgin dağılma hareketleri görülebilir. Türkiye'de de şehirlerden köylere ve tarım alanlarına kadar çok geniş bir coğrafyada yıl boyunca görülebilen yaygın ve yerleşik bir türdür.

Orta büyüklükte, zarif fakat görece dolgun yapılı bir güvercin türüdür. Genel tüy rengi açık kum grisi, soluk boz-kahverengi ve pembemsi-bej tonlarındadır. Erişkin bireylerin en belirgin özelliği ensenin arka bölümünde bulunan, beyazla ince biçimde çevrelenmiş siyah yarım boyun halkasıdır. Baş gövdeye oranla küçük, gaga kısa ve koyu renkli, gözler koyu kırmızımsı-kahverengi tonlarda, bacak ve ayaklar ise kırmızımsı renktedir. Kanatlar geniş ve yuvarlağa yakın yapıdadır. Kuyruk oldukça uzun ve köşeli görünür; özellikle uçuş sırasında kuyruğun dış teleklerindeki geniş beyaz alanlar belirginleşir. Kanat uçlarının koyu olması da uçan bireylerde dikkat çeker. Erkek ve dişi birbirine oldukça benzer; sahada cinsiyet ayrımı çoğu zaman kolay değildir. Genç bireyler daha mat renklidir ve erişkinlerin karakteristik siyah ense halkası henüz gelişmemiştir. Türün üç heceli, ritmik ve sürekli tekrarlanan ötüşü yerleşim alanlarında en kolay tanınan kuş seslerinden biridir.

Kumru insan tarafından değiştirilmiş çevrelere olağanüstü derecede iyi uyum sağlamıştır. Şehir merkezleri, kasabalar, köyler, parklar, bahçeler, mezarlıklar, çiftlikler, meyve bahçeleri ve ağaçlarla çevrili tarım alanları en tipik yaşam ortamlarıdır. Özellikle açık alanlarla ağaçların bir arada bulunduğu yerleri tercih eder. Yoğun ve kesintisiz ormanlardan genellikle kaçınır. Elektrik ve telefon telleri, antenler, çatılar ve yüksek ağaçların açık dalları sık kullandığı dinlenme ve ötüş noktalarıdır. Yuvası çoğunlukla ağaç veya çalılarda, bazen de bina ve diğer insan yapılarında kurulan oldukça basit bir dal platformudur. İnsan yerleşimlerinde yıl boyunca düzenli besin bulunması ve uygun yuva alanlarının fazlalığı türün şehirlerde başarılı olmasını sağlamıştır. Uygun iklim koşullarında yılın çok geniş bir bölümünde, hatta sıcak bölgelerde hemen her mevsimde üreme girişiminde bulunabilir.

Beslenmesinin büyük bölümünü bitkisel kaynaklar oluşturur ve özellikle tohum ile tahıllara yönelir. Buğday, mısır, darı ve çeşitli yabani ot tohumlarının yanı sıra tarımsal ürünlerin dökülmüş tanelerinden de yararlanır. Küçük miktarlarda meyve, bazı yeşil bitki parçaları ve omurgasız hayvanları da tüketebilir. Besinini çoğunlukla yerde yürüyerek toplar; bu nedenle hasat edilmiş tarlalar, çiftlik avluları, tahıl depolarının çevresi, parklar ve bahçeler önemli beslenme alanlarıdır. İnsanların kuşlara yem bıraktığı yerleri hızla keşfeder ve düzenli olarak kullanabilir. Bilimsel mide içeriği çalışmalarında pirinç, buğday, mısır ve darı gibi tahılların beslenmede önemli paya sahip olduğu gösterilmiştir. Diğer güvercinlerde olduğu gibi yavrular ilk gelişim dönemlerinde ebeveynlerin kursağında üretilen, besin değeri yüksek “kursak sütü” ile beslenir; ilerleyen dönemde buna yumuşatılmış tohum ve diğer bitkisel besinler eklenir.