Sarı Mukallit

Sarı Mukallit, Avrupa'nın orta, kuzey ve doğu kesimleri ile Batı Sibirya arasında uzanan geniş bölgede üreyen, Sahra'yı aşarak Afrika'da kışlayan uzun mesafeli göçmen bir ötücüdür. Üreme alanı Fransa'nın doğusu ve Orta Avrupa'dan Almanya, Polonya ve Baltık ülkeleri üzerinden İskandinavya'ya; doğuda Rusya üzerinden Batı Sibirya'ya kadar ulaşır. Avrupa'nın güneybatısında yerini büyük ölçüde benzer Sarımsı Mukallite bırakır. Yaz sonunda üreme alanlarından ayrılan kuşlar güneye yönelir ve özellikle Orta Akdeniz üzerinden Afrika'ya geçer. Kışlama bölgeleri Ekvator'un güneyindeki tropikal Afrika'da yoğunlaşır. İlkbahar dönüşü çoğunlukla nisan sonundan hazirana kadar sürer ve kuzeydeki üreme alanlarına geç ulaşan göçmenler arasındadır. Türkiye düzenli üreme alanının güneyinde kalır. Ülkemizde esas olarak ilkbahar ve sonbahar göçlerinde görülen seyrek bir geçiş kuşudur. Göç sırasında sessiz bireylerin benzer mukallitlerden ayrılması güçtür.

Sarı Mukallit sağlam görünümlü, uzun ve sivri gagalı bir mukallittir. Üst tarafları zeytin yeşili ile gri-yeşil arasında, alt tarafları ise değişen yoğunlukta açık sarıdır. Boğaz ve göğüsteki sarılık bazı bireylerde canlıyken aşınmış tüylerde daha soluk olabilir. Gözün önünde belirginleşen kısa sarımsı kaş çizgisi, açık göz halkası bulunur. Kanatlar gövdeye göre uzun ve sivridir; kapalı kanatta açık kenarlı ikincil ve üçüncül teleklerin oluşturduğu soluk bir kanat paneli çoğu bireyde seçilir. Gaga geniş tabanlı ve güçlüdür; alt gaganın önemli bölümü açık renklidir. Bacaklar çoğunlukla mavimsi gri veya kurşuni tonlardadır. Erkek ve dişi dış görünüş bakımından benzerdir, gençler daha sıcak ve taze renkli görünebilir. Sarımsı Mukallitle ayrımı önemlidir: Sarı Mukallit daha uzun kanatlı, daha iri başlı ve güçlü gagalıdır; kanat paneli genellikle daha belirgin, kanat ucu daha sivridir. Soluk bireyler yeşilimsi ve sarı renklerini büyük ölçüde kaybedebileceğinden yalnız genel renge güvenilmemelidir. Ötüşü güçlü, hızlı ve çeşitlidir; sert, gıcırtılı notalarla melodik bölümleri ve başka kuşlardan alınmış taklitleri birleştirir. Erkek çoğunlukla yaprakların arasından öter ve sesi, yoğun taç örtüsünde saklanan kuşu bulmayı kolaylaştırır.

Sarı Mukallit üreme döneminde sazlıklardan çok yaprak döken ağaçlar ve yoğun çalı örtüsü bulunan aydınlık habitatları tercih eder. Orman kenarları, seyrek korular, nehir kıyısındaki söğüt ve kavak toplulukları, çalılıklarla çevrili açıklıklar, parklar, büyük bahçeler, meyve bahçeleri ve ağaç sıraları tipik yaşam alanlarıdır. Kapalı ve karanlık orman içlerinden genellikle kaçınır; güneş alan, zengin alt örtüye sahip ve farklı yüksekliklerde yapraklı bitkilerin bulunduğu mozaik yapılar daha uygundur. Beslenirken çoğunlukla ağaç ve çalıların orta ve üst katmanlarında dolaştığından kolay fark edilmeyebilir. Yuvası bir çalı veya küçük ağacın dalları arasına yerleştirilen düzgün, derin bir çanak biçimindedir. Bitki lifleri ve kuru otlarla örülür. Göç sırasında kıyı çalılıkları, bahçeler, ağaçlık tarım alanları, vadiler ve sulak alan çevresindeki ağaç kümelerinde konaklayabilir. Afrika'da savanların ağaçlı kesimleri, çalılıklar ve açık ormanlık alanlardan yararlanır.

Sarı Mukallit esas olarak böcekler ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Sinekler, küçük kınkanatlılar, yaprak bitleri, kelebek ve güveler ile bunların tırtılları, arılar, küçük yaban arıları ve örümcekler başlıca besinleri arasındadır. Avlarını çoğunlukla ağaç ve çalıların yaprakları arasında çevik biçimde ilerleyerek toplar; yaprakların alt yüzlerini ve ince dalları araştırır. Uçan böcekleri yakalamak için tünekten kısa hava atakları yapabilir. Üreme döneminde yavrular ağırlıklı olarak yumuşak gövdeli böcekler ve larvalarla beslenir. Yaz sonu ve göç döneminde küçük meyveler de beslenmeye eklenebilir. Yerde beslenmesi seyrektir; besininin büyük bölümünü bitki örtüsünün orta ve üst katmanlarından sağlar.