Kara Sümsük

Kara Sümsük, dünyanın tropikal ve subtropikal denizlerinde geniş yayılış gösteren bir deniz kuşudur. Atlantik, Hint ve Pasifik okyanuslarında; Karayipler, Kızıldeniz ve çok sayıda tropikal ada çevresinde görülür. Üreme kolonileri çoğunlukla anakaradan uzak adalarda ve kıyıya yakın küçük kayalık adacıklarda bulunur. Kızıldeniz'den Hint Okyanusu üzerinden Batı ve Orta Pasifik'e uzanan geniş bölgede Sula leucogaster plotus formu yayılış gösterir. Üreme dönemi dışında bireyler kolonilerinden uzaklaşarak açık denizlere ve kıyı sularına dağılabilir. Türkiye'de düzenli yayılış gösteren bir tür değildir; görüldüğünde sıra dışı ve dikkat çekici bir deniz kuşu kaydı niteliğindedir.

İri yapılı, uzun ve sivri kanatlı, kama biçimli kuyruğa ve güçlü, uzun bir gagaya sahip tipik bir sümsüktür. Boyu yaklaşık 64–74 cm, kanat açıklığı 132–150 cm civarındadır. Erişkinlerde baş, boyun, sırt, göğsün üst bölümü ve kanatlar koyu kahverengidir; karın ve alt gövdenin büyük bölümü ise belirgin biçimde beyazdır. Bu keskin kahverengi-beyaz renk ayrımı uçuş sırasında da oldukça dikkat çekicidir. Erkek ve dişi genel tüy desenleri bakımından birbirine benzese de çıplak yüz bölgelerinin renkleri ve vücut ölçülerinde farklılıklar görülebilir. Genç kuşlar erişkinlere göre daha tekdüze kahverengi görünür ve alt taraflarındaki beyazlık daha az belirgindir. Güçlü aerodinamik gövdesi ve sivri kanatları, deniz üzerinde uzun süre uçmasına ve av sırasında yüksek hızla suya dalmasına uyum sağlamıştır.

Yaşamı büyük ölçüde denizle bağlantılıdır. Kıyıya yakın sıcak denizler, açık deniz alanları, kayalık kıyılar, resif çevreleri ve adaların yakınındaki üretken sular başlıca beslenme alanlarıdır. Üreme için insan etkisinin sınırlı olduğu adaları, kayalık adacıkları, açık kıyı düzlüklerini ve bazı bölgelerde deniz kayalıklarını kullanır. Yuvasını genellikle yerde yapar. Üreme kolonilerinde çok sayıda birey bir arada bulunabilirken beslenme sırasında geniş deniz alanlarına dağılabilir. Su yüzeyine yakın balık sürülerinin bulunduğu alanlar özellikle önemlidir.

Beslenmesinin temelini balıklar oluşturur; ayrıca uygun koşullarda diğer küçük deniz canlılarını ve fırsatçı olarak bazı hayvansal besinleri tüketebilir. Avını çoğunlukla havadan tespit eder ve kanatlarını geriye doğru kapatarak suya hızlı, dik veya eğimli dalışlar gerçekleştirir. Su yüzeyinin altında kısa süre ilerleyerek balığı yakalayabilir. Özellikle daha büyük yırtıcı balıkların küçük balık sürülerini yüzeye doğru sıkıştırdığı durumları değerlendirdiği bilinir; yüzeye kaçan küçük balıklar Kara Sümsük için kolay av haline gelir. Tek başına avlanabildiği gibi besinin yoğun olduğu bölgelerde diğer deniz kuşlarıyla birlikte toplu halde de beslenebilir.